Samen leren, samen doen

Continu lerend
Het werk van de overheid is dynamisch en altijd in beweging. Politieke werkelijkheid kan veranderen, net als wetgeving of taken. Daarom is het van belang dat een organisatie fluïde, nieuwsgierig en continu lerend is. Kenmerkend voor een lerende organisatie is dat wordt erkend dat ‘fouten maken’ onderdeel is van het leveren van kwaliteit. Organisaties die bereid zijn te leren van hun ‘fouten’ worden door de omgeving het meest gewaardeerd. Dit vraagt anders denken.

Focus op regels  
De neiging bestaat doorgaans te focussen op het maken van regels en beleid. Beleid dat vervolgens zo goed en zo kwaad als het gaat in de praktijk wordt nageleefd. De realiteit is echter dat unieke situaties (bijvoorbeeld binnen het sociaal domein) zich nauwelijks in regels laten vastleggen. Pogingen daartoe leiden vaak tot meer protocollen, meer richtlijnen, meer vergaderen met als (onbedoeld) gevolg dat het beoordelingsvermogen van de professional niet meer centraal komt te staan. Hierdoor wordt een lerende organisatie min of meer onmogelijk gemaakt. Met daar weer als gevolg van dat medewerkers onzeker raken en/of zich verschuilen achter regels en richtlijnen of het ontbreken daaraan. Daarmee wordt veel tijd verloren. Medewerkers zijn meer bezig met ‘fouten’ voorkomen of het recht praten daarvan, dan het leveren van goed onderbouwde argumenten die een beslissing rechtvaardigen.

Beoordelingsvermogen centraal
Het is daarom van belang dat de focus ligt op het leveren van maatwerk waarin het beoordelingsvermogen van de professional centraal staat. Wanneer het beoordelingsvermogen weer centraal staat, is er meer ruimte om de wijsheid van allen (ook die van de burger) hierin mee te nemen. Door samen te leren en samen te doen, is er meer dialoog, ontstaat meer begrip en kunnen vraagstukken gedragen worden opgelost.

Goedkoper
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht of beargumenteerd is dat maatwerk leveren een stuk goedkoper is. Een voorbeeld: geschat wordt dat bijna 50% van alle zorgkosten in Nederland gaat naar administratieve rompslomp. Rompslomp waarvan niemand energie krijgt en medewerkers zelfs afhaken in beroepen als de zorg, onderwijs en dus ook overheid. Dat kan anders en gelukkig wordt dat steeds vaker gezien. De vraag is dus: hoe komen we van anders denken naar anders organiseren. Een bittere noodzaak omdat het systeem al langere tijd piept en kraakt. Dat kan als we bereid zijn het wiel opnieuw te willen uitvinden. Door samen leren, en samen doen!