Democratie 2.0

Het belang 
Je stelt als ambtenaar het belang van de samenleving voorop. Hoe krijg je daar meer draagvlak voor? Hoe zorg je dat dit ook werkelijk zo door de samenleving wordt ervaren? Wat moeten we dan anders denken en doen?

VUCA wereld
We leven in een VUCA wereld. VUCA is de snel veranderende wereld waarin wij ons als individuen en organisaties op dit moment bevinden. Deze wereld kenmerkt zich door een hoge mate van onzekerheid en complexiteit. VUCA geeft het belang van aanpassingsvermogen aan omdat het steeds lastiger wordt om plannen met een tijdspanne van vijf of tien jaar tot in detail uit te werken. VUCA is afgeleid van deze kernwoorden,

• volatile (snel veranderend);
• uncertain (onzeker);
• complex (complex);
• ambiguous (vaag/dubbelzinnig).

Moderniseren!
Als we dit vertalen naar onze democratie dan is het van belang om deze tegen het licht te houden. Democratie heeft zo zijn tekortkomingen, maar is het meest ideale bestuursmodel dat we kennen. Echter, democratie is aan modernisering toe!

Het wiel opnieuw uitvinden
Niet opnieuw het wiel uitvinden. Dat is een terechte stelling als dat wiel nog lekker draait. Maar gezien de VUCA-wereld worden we daartoe gedwongen. Het is zaak om het wiel, met elkaar, dus in samenwerking MET de burger, opnieuw uit te vinden. Dit lijkt nieuw, maar dat is het niet. IJsland heeft op deze manier zijn grondwet herschreven. In november 2009 namen 1.000 IJslanders deel aan een dialoog over de nieuwe waarden. Aanleiding daarvoor was het faillissement van IJsland na de bankcrisis. Een ijslandspecialist vertelt: “De crisis heeft de burger doen ontwaken. Mensen geloven nu dat ze zelf het verschil kunnen maken en willen meer invloed op de besluitvorming. Eens in de vier jaar stemmen volstaat niet langer.”

De juiste tijd
Nederland doet het op de wereldrangorde nog niet zo slecht. We staan op de 10e plek van beste democratieën. Dat is niet gek, maar waarom zouden we tevreden zijn? Gunnen we onszelf niet dat het vertrouwen tussen burger en overheid structureel beter wordt, en niet alleen in tijden van crisis?

Samen dromen
Als je een burger en een ambtenaar hierover laat dromen, zullen we verrast zijn in hoeverre die dromen overeenkomen. Het vraagt primair een (gezamenlijke) ‘growth mindset’ om buiten de (bekende) werkelijkheid te kunnen denken. En als we de droom met elkaar scherp hebben, wat is er dan nodig om de droom te realiseren? Ben Tiggelaar schreef ‘Dromen, Durven, Doen’. Dit geldt ook voor het collectief en het maatschappelijk belang om invulling te kunnen geven aan Democratie 2.0.